Co to jest daltonizm


Ślepota na barwy często nazywana zaburzeniem widzenia barw jest niezdolnością do spostrzegana różnic pomiędzy poszczególnymi kolorami. Schorzenie to może być nabyte lub dziedziczne .

 

Przyczyną daltonizmu dziedzicznego jest upośledzenie lub niedorozwój receptorów światła-czopków. Zlokalizowane na siatkówce oka czopki odbierają bodźce świetlne i przekazują je do mózgu .Człowiek postrzega barwy w zakresie białego światła widzialnego (od 400-700nm ) a czopki są przystosowane do odbierania fal o tej długości. Gdy na siatkówce brakuje czopków odpowiedzialnych za odbieranie fali odpowiadającej czerwonej barwie-oko takie nie widzi barwy czerwonej. Pacjenci z zaburzeniami rozpoznawania barw, posiadają tylko jeden lub dwa rodzaje czopków. Osoby, które w ogóle nie rozpoznają kolorów, nie posiadają żadnych czopków. Barwy odbierają jedynie w postaci różnych odcieni szarości. Osoby, które nie rozróżniają koloru czerwonego i zielonego z całego zakresu barw rozpoznają jedynie dwa kolory: zakres fal długich jako kolor żółtym a fale krótkie jako niebieski. Kolor czerwony i zielony odbierają jako różne, jasne odcienie barwy żółtej. 

 

Przyczyną daltonizmu nabytego może być uszkodzenie nerwu wzrokowego lub choroby siatkówki. Choroba ta z reguły nie obniża ostrości widzenia, choć silna ślepota na barwy może do tego prowadzić. Zaburzenia w rozpoznawaniu barw bywają powodowane nawet przez leki, na przykład przez pewne tabletki przeciwmalaryczne. Podobno niektóre doustne środki antykoncepcyjne mogą wpływać na zmianę postrzegania błękitu, zieleni i żółci. W książce Colour Vision Testing (Analiza widzenia barw) wśród przyczyn trwałej ślepoty na barwę czerwoną i zieloną dr Voke wymienia tytoń oraz alkohol.

 

W całej populacji ludzkiej na daltonizm dziedziczony genetycznie cierpi około 8% mężczyzn i ok. 0.5% kobiet. Schorzenie to opisał po raz pierwszy angielski fizyk i chemik- J.Dalton, który sam cierpiał na ślepotę na kolory. To od jego nazwiska wzięła się nazwa daltonizm.

 

Jak rozpoznać daltonizm?
Do najpopularniejszych sposobów badania widzenia barw należy test Ishihary. Pacjentowi pokazuje się szereg kart pokrytych różnobarwnymi kropkami, tworzącymi wzory i liczby dostrzegalne dla każdego, kto prawidłowo rozróżnia barwy. Pacjent odpowiada jaki widzi wzór czy cyfrę. Na przykład, jeśli nie rozpoznaje czerwieni, widzi na jednej z kart „6”, a jeśli zieleni — „9”. Jeżeli widzi „96”, to w tej części testu prawidłowo rozróżnia barwy.

Okulary poprawiające widzenie kolorów- daltonizm
Okulary poprawiające widzenie kolorów- daltonizm

"Korekcja" daltonizmu.
Do poprawy widzenia kolorów stosuje się soczewki zaopatrzone w specjalną warstwę, która została zaprojektowana tak, aby zmienić spektrum przechodzącego przez nią światła, aby u osoby z zaburzeniami rozpoznawania barw wyzwolić bodźce podobne do tych, które pojawiają się u osoby widzącej kolory normalnie. Dzięki stosowaniu soczewek  poprawiajacych widzenie barw daltonista powinien zauważać odcienie, których wcześniej nie widział. W 80% przypadków możliwa jest całkowita korekcja niedowidzenia barw.